สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

สิทธิมนุษยชน

สิทธิมนุษยชน หมายถึงสิทธิที่เป็นธรรมชาติและไม่สามารถพรากไปจากบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้ สิทธิเหล่านี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นสิทธิที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ โดยไม่มีข้อยกเว้น ไม่ว่าคนๆ นั้นจะมีเชื้อชาติ ศาสนา เพศ หรือสถานะทางสังคมอย่างไร หลักการนี้ถือเป็นสากลในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights: UDHR) ที่ประกาศโดยสหประชาชาติ  ในปี 1948 รายละเอียดเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนพื้นฐานที่สำคัญ ได้แก่

1. สิทธิในชีวิต (Right to Life) สิทธินี้หมายถึงการที่ทุกคนมีสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่และต้องไม่ถูกพรากชีวิตโดยไม่เป็นธรรม โดยรัฐหรือบุคคลอื่นไม่สามารถฆ่าหรือทำร้ายชีวิตของใครได้อย่างไม่เป็นธรรม

2. สิทธิในเสรีภาพและความปลอดภัย (Right to Liberty and Personal Security) ทุกคนมีสิทธิที่จะมีเสรีภาพในชีวิต เช่น เสรีภาพจากการถูกกักขังโดยไม่มีเหตุผลชอบธรรม และต้องไม่ถูกทรมานหรือทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ รัฐต้องรับรองความปลอดภัยให้กับพลเมืองทุกคน

3. สิทธิในความเสมอภาค (Right to Equality) สิทธิที่ทุกคนจะต้องได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันโดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา หรือความคิดเห็นทางการเมือง ทุกคนควรมีโอกาสในชีวิตที่เท่าเทียมและไม่ถูกเลือกปฏิบัติในสังคม

4. สิทธิในกระบวนการยุติธรรม (Right to a Fair Trial) ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการปฏิบัติอย่างยุติธรรมเมื่อเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย มีสิทธิที่จะถูกพิจารณาคดีอย่างเสรีและเป็นกลาง โดยไม่ถูกตัดสินความผิดก่อนการพิสูจน์ตามกฎหมาย

5. สิทธิในเสรีภาพทางความคิดและศาสนา (Freedom of Thought, Conscience, and Religion)ทุกคนมีสิทธิที่จะมีความเชื่อในทางศาสนาและแนวคิดของตนเองอย่างเสรี รวมถึงสิทธิที่จะเปลี่ยนแปลงศาสนาหรือความเชื่อ และแสดงออกถึงศาสนาและความเชื่อได้โดยปราศจากการถูกข่มขู่หรือบังคับ

6. สิทธิในเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออก (Freedom of Expression) สิทธินี้ครอบคลุมถึงเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพในการพูด การเขียน และการแสดงออกในรูปแบบต่าง ๆ โดยไม่มีการแทรกแซงหรือการจำกัดจากรัฐหรือองค์กรอื่น ๆ

7. สิทธิในการรวมกลุ่มและการชุมนุมโดยสันติ (Freedom of Assembly and Association) ทุกคนมีสิทธิที่จะรวมกลุ่มหรือเข้าร่วมกับองค์กรหรือกลุ่มที่สนใจ และมีสิทธิที่จะชุมนุมหรือประท้วงโดยสันติ โดยไม่ถูกขัดขวางจากรัฐหรือเจ้าหน้าที่

8. สิทธิในการมีส่วนร่วมทางการเมือง (Right to Political Participation) สิทธินี้รวมถึงสิทธิในการเลือกตั้ง เข้าร่วมในกิจกรรมทางการเมือง หรือการเข้ามีบทบาทในรัฐบาล ทุกคนมีสิทธิในการลงคะแนนเสียงและถูกเลือกตั้งอย่างเสมอภาคในการเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรม

9. สิทธิในความเป็นส่วนตัว (Right to Privacy) ทุกคนมีสิทธิที่จะไม่ถูกแทรกแซงในชีวิตส่วนตัว บ้าน การติดต่อสื่อสาร หรือการถูกละเมิดชื่อเสียงโดยไม่ชอบธรรม และต้องได้รับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลจากการถูกใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต

10. สิทธิในมาตรฐานชีวิตที่ดี (Right to Adequate Living Standard) ทุกคนมีสิทธิที่จะมีมาตรฐานชีวิตที่เหมาะสม รวมถึงสิทธิในการเข้าถึงอาหาร น้ำสะอาด ที่อยู่อาศัย และบริการด้านสุขภาพที่เพียงพอเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี

11. สิทธิในการศึกษา (Right to Education) ทุกคนมีสิทธิในการได้รับการศึกษาโดยปราศจากการแบ่งแยก การศึกษาควรเป็นสิ่งที่เข้าถึงได้และเป็นธรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาบุคคลให้มีศักยภาพและเป็นส่วนหนึ่งของสังคมอย่างสร้างสรรค์

12. สิทธิในงานและสภาพการทำงานที่เป็นธรรม (Right to Work and Fair Working Conditions) ทุกคนมีสิทธิที่จะได้งานทำและมีสภาพการทำงานที่เหมาะสมและเป็นธรรม รวมถึงสิทธิในการรับค่าตอบแทนที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตและได้รับการคุ้มครองจากการถูกบังคับให้ทำงานอย่างไม่ยุติธรรม

13. สิทธิในการได้รับความคุ้มครองจากรัฐ (Right to Social Security) ทุกคนมีสิทธิในการได้รับการช่วยเหลือหรือการสนับสนุนจากรัฐในกรณีที่ตนเองไม่สามารถดำรงชีวิตได้ เช่น การได้รับสวัสดิการ การรักษาพยาบาล หรือการสนับสนุนทางการเงินในยามฉุกเฉิน

14. สิทธิในการหลบภัยจากการประหัตประหาร (Right to Asylum) บุคคลที่หลบหนีจากการประหัตประหารหรือการคุกคามในประเทศของตนมีสิทธิในการขอลี้ภัยในประเทศอื่นเพื่อความปลอดภัย

สิทธิเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้ทุกคนสามารถมีชีวิตที่ดี มีเสรีภาพ และได้รับความคุ้มครองจากการกระทำที่ไม่เป็นธรรมในทุกมิติของชีวิต

การศึกษาเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ช่วยให้เข้าใจเกี่ยวกับวิธีการปฏิบัติตนที่ถูกต้อง นำไปสู่การสร้างสังคมที่เคารพความเป็นมนุษย์ ความเสมอภาค และความยุติธรรม นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันการละเมิดสิทธิ ส่งเสริมประชาธิปไตย และพัฒนาวัฒนธรรมแห่งสันติภาพในสังคม

ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้

ด้านความรู้

     -    บอกรายละเอียดของสิทธิมนุษยชนพื้นฐานได้ถูกต้อง

ด้านทักษะกระบวนการ

     -  สืบค้นและยกตัวอย่างแนวทางการปฏิบัติตนที่สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนพื้นฐานได้ถูกต้อง

ด้านคุณลักษณะ

     -  เห็นความสำคัญของการเคารพสิทธิมนุษยชนเพื่อการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสันติ

การวัดผลและประเมินผล

 วิธีการ

- ประเมินใบงานที่ 1 เรื่อง สิทธิมนุษยชน

เครื่องมือ

- คำถามนำ

- แบบประเมินการเรียนรู้

เกณฑ์การวัด  

- นักเรียนตอบคำถามถูกต้องมากกว่าร้อยละ 60

- เกณฑ์คุณภาพการประเมิน (RUBRIC SCORE)