โคลงสุภาษิตในสมัยรัชกาลที่ 5 คือ วรรณคดีที่ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นเพื่อสั่งสอนให้ประชาชนดำเนินชีวิตอย่างถูกต้องและมีคุณธรรม โดยใช้คำประพันธ์ประเภทโคลงสี่สุภาพที่เข้าใจง่ายและงดงามทางภาษา
โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ เน้นสอนว่ามนุษย์ควรแก้ไขความทุกข์ด้วยการรู้จักใช้ปัญญาและเหตุผลไม่ยึดติดกับสิ่งที่ทำให้เดือดร้อนใจ และหันมามองหาหนทางที่ถูกต้องในการดำเนินชีวิต
โคลงสุภาษิตโสฬสไตรยางค์ สอนให้คนควรมีความเพียร ความอดทน และความพยายามในการทำสิ่งต่าง ๆ อย่างตั้งใจ เพราะความเพียรเป็นหนทางสู่ความสำเร็จ และช่วยสร้างความดีงามแก่ชีวิตและสังคม
ทั้งสองเรื่องมีคุณค่าสำคัญ คือ เป็นเครื่องเตือนใจให้คนรู้จักดำเนินชีวิตอย่างมีเหตุผล มุ่งสู่ความดีงาม และสร้างประโยชน์แก่ตนเองและส่วนรวม อีกทั้งยังสะท้อนพระปรีชาด้านวรรณคดีของรัชกาลที่ 5 ที่ทรงใช้วรรณศิลป์เพื่อการสั่งสอนและพัฒนาสังคมไทย
ตัวชี้วัด
ท 5.1 ม.2/1 สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านในระดับที่ยากขึ้น
ท 5.1 ม.2/2 วิเคราะห์และวิจารณ์วรรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรมท้องถิ่นที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ
ท 5.1 ม.2/3 อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K)
- อธิบายความเป็นมา ประวัติผู้แต่ง และลักษณะคำประพันธ์ ของโคลงสุภาษิตโสฬสไตรยางค์และโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการได้
2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)
- อ่านจับใจความความเป็นมา ประวัติผู้แต่ง และลักษณะคำประพันธ์ ของโคลงสุภาษิตโสฬสไตรยางค์และโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการได้
3. ด้านคุณลักษณะ เจตคติ ค่านิยม (A)
- มีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้วรรณคดีไทย เคารพความคิดเห็นของผู้อื่น และเห็นคุณค่าของการนำคำสอนในโคลงสุภาษิตไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
- ใบงานที่ 1 เรื่อง อ่านจับใจความและตอบคำถาม