สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

เอเชียเป็นทวีปที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในโลก ครอบคลุมทั้งซีกโลกเหนือและซีกโลกตะวันออก มีอาณาเขตเชื่อมต่อกับทวีปยุโรปและแอฟริกา

และมีมหาสมุทรขนาดใหญ่รายล้อม ได้แก่ มหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรอาร์กติก ลักษณะภูมิศาสตร์เช่นนี้ทำให้เอเชีย

มีความสำคัญทางการเมือง การทหาร การค้า และวัฒนธรรมตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ภูมิภาคหลักของเอเชียประกอบด้วย 4 ส่วนสำคัญ ได้แก่ เอเชียตะวันออก เช่น จีน ญี่ปุ่น และเกาหลี เอเชียใต้ เช่น อินเดีย ปากีสถาน และบังกลาเทศ

เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ หรือที่มักเรียกว่าเอเชียตะวันออกกลาง เช่น อาหรับ อิหร่าน และตุรกี และเอเชียกลาง เช่น คาซัคสถาน อุซเบกิสถานและประเทศ

รอบเส้นทางสายไหม ซึ่งแต่ละภูมิภาคมีเอกลักษณ์และบทบาทต่อพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติที่แตกต่างกัน

ภูมิประเทศและภูมิอากาศของเอเชียมีความหลากหลาย ตั้งแต่เทือกเขาสูงอย่างหิมาลัยและพัมเพอร์ที่เป็นกำแพงธรรมชาติ ปกป้องและกีดขวางการติดต่อ

ระหว่างภูมิภาค พื้นที่ทะเลทรายกว้างใหญ่ เช่น ทะเลทรายโกบีและทะเลทรายอาหรับที่ทำให้มนุษย์ต้องปรับตัวในการดำรงชีพ ไปจนถึงที่ราบลุ่มแม่น้ำสำคัญ

เช่น แม่น้ำแยงซี แม่น้ำฮวงโห และแม่น้ำคงคา ที่เป็นศูนย์กลางการเกษตรและการก่อเกิดอารยธรรมโบราณ ความแตกต่างทางภูมิอากาศตั้งแต่เขตหนาวขั้วโลก

จนถึงเขตร้อนชื้นล้วนเป็นปัจจัยกำหนดวิถีชีวิต เศรษฐกิจ และรูปแบบการปกครองของสังคมในภูมิภาคต่าง ๆ ของเอเชีย

ความสัมพันธ์ระหว่างภูมิศาสตร์กับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ปรากฏชัดเจน แหล่งน้ำและที่ราบลุ่มเป็นศูนย์กลางการเกิดอารยธรรมโบราณ เช่น จีน อินเดีย

และเมโสโปเตเมีย พื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์เอื้อต่อการเพาะปลูกและการค้าขาย ขณะที่พื้นที่แห้งแล้งผลักดันให้ผู้คนประกอบอาชีพเลี้ยงสัตว์แบบเร่ร่อนหรือพัฒนา

เส้นทางการค้า เช่น เส้นทางสายไหมที่เชื่อมโลกตะวันออกกับโลกตะวันตก อันเป็นพื้นฐานสำคัญที่ก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจ การเมือง และ

วัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชีย

ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้

ด้านความรู้

- อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะภูมิศาสตร์กับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียได้

ด้านทักษะกระบวนการ

- ใช้แผนที่และข้อมูลภูมิศาสตร์เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างภูมิประเทศ ภูมิอากาศ แหล่งน้ำ

กับการเกิดอารยธรรมและรูปแบบการตั้งถิ่นฐานในภูมิภาคเอเชียได้

ด้านคุณลักษณะ

- แสดงความสนใจใฝ่รู้และทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีเหตุผลและรับฟังความคิดเห็นในกิจกรรมการเรียนรู้

การวัดผลและประเมินผล

วิธีการ

- ตรวจใบงานที่ 1 เรื่อง ภูมิศาสตร์กับอารยธรรมเอเชีย (งานคู่)

- ตรวจใบงานที่ 2 เรื่อง ภูมิศาสตร์กำเนิดอารยธรรมเอเชีย (งานกลุ่ม)

เครื่องมือ

- ใบงานที่ 1 เรื่อง ภูมิศาสตร์กับอารยธรรมเอเชีย (งานคู่)

- ใบงานที่ 2 เรื่อง ภูมิศาสตร์กำเนิดอารยธรรมเอเชีย (งานกลุ่ม)

เกณฑ์การวัด

- ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ 2 ขึ้นไป

ปีการศึกษา 2568 / 2
ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2
กลุ่มสาระ ประวัติศาสตร์
หน่วย หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ภูมิภาคเอเชียกับรากฐานทางประวัติศาสตร์
ชั่วโมง ภูมิภาคเอเชียกับรากฐานทางประวัติศาสตร์
เรื่อง ภูมิศาสตร์กับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเอเชีย 8 ม.ค. 69 (มีใบงาน ใบความรู้)