สาระสำคัญ/ความคิดรวมยอด

     ดินเกิดขึ้นตามธรรมชาติ โดยอาศัยการผุพังอยู่กับที่ทั้งทางกายภาพและทางเคมีของหิน จนทำให้หินมีขนาดเล็กลง ซึ่งจะเป็นวัตถุต้นกำเนิดดิน แล้วผสมคลุกเคล้ากับอินทรียวัตถุที่ได้จากการเน่าเปื่อยของซากพืช ซากสัตว์ กระบวนการเกิดดินอาศัยระยะเวลาที่ต่อเนื่องและอาศัยตัวนำพาและปัจจัยต่าง ๆ ตามธรรมชาติ

     ดินที่เกิดขึ้นจะค่อย ๆ พัฒนาเกิดเป็นชั้นดิน ซึ่งมีลักษณะขนานหรือเกือบขนานไปกับผิวหน้าดิน ดินแต่ละชั้นอาจมีลักษณะและสมบัติทั้งที่เหมือนและแตกต่างกัน ชั้นดินที่มีลักษณะปรากฏให้เห็นเรียงตามลำดับเป็นชั้นจากชั้นบนสุดจนถึงชั้นล่างสุด เรียกว่า ชั้นหน้าตัดดิน ซึ่งชั้นหน้าตัดดินในแต่ละพื้นที่อาจมีลักษณะและสมบัติทั้งที่เหมือนและแตกต่างกันซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ ชั้นดินที่มีการพัฒนาอย่างสมบูรณ์จะมีชั้นดินหลักจำนวน 6 ชั้น โดยเรียงจากด้านบนลงไปสู่ด้านล่าง ได้แก่ ชั้นโอ ชั้นเอ ชั้นอี ชั้นบี ชั้นซี และชั้นอาร์ ตามลำดับ

ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด

  ม.2/6  อธิบายลักษณะของชั้นหน้าตัดดินและกระบวนการเกิดดิน จากแบบจำลองรวมทั้งระบุปัจจัยที่ทำให้ดินมีลักษณะและสมบัติแตกต่างกัน

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K)

     1) อธิบายกระบวนการเกิดดิน ลักษณะชั้นดิน และชั้นหน้าตัดดิน จากแบบจำลอง

     2) ระบุและอธิบายปัจจัยที่ทำให้ดินมีลักษณะและสมบัติแตกต่างกันจากข้อมูลที่รวบรวมได้

2. ด้านทักษะและกระบวนการ (P)

       1) การลงความเห็นจากข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการเกิดดิน ลักษณะชั้นดิน ชั้นหน้าตัดดิน และปัจจัยที่ทำให้ชั้นหน้าตัดดินในบริเวณต่าง ๆ

           อาจมีลักษณะและสมบัติทั้งที่เหมือนและแตกต่างกัน ได้ถูกต้องจากข้อมูลที่รวบรวมได้

       2) การใช้แบบจำลองเพื่ออธิบายกระบวนการเกิดดิน ลักษณะชั้นดิน และชั้นหน้าตัดดินได้เหมาะสมและครบถ้วนตามสิ่งที่ต้องการอธิบาย

3. ด้านคุณลักษณะ เจตคติ ค่านิยม (A)

     - ความเชื่อมั่นต่อหลักฐาน พยายามค้นหาข้อมูลเพื่อใช้สนับสนุนการอธิบายเกี่ยวกับกระบวนการเกิดดิน ลักษณะชั้นดิน และชั้นหน้าตัดดิน

        และปัจจัยที่ทำให้ชั้นหน้าตัดดินในบริเวณต่าง ๆ อาจมีลักษณะและสมบัติทั้งที่เหมือนและแตกต่างกัน

การวัดผลและประเมินผล

วิธีการ

1. สังเกตจากการตอบคำถามในชั้นเรียนและใบงาน
2. สังเกตพฤติกรรมที่แสดงถึงทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในการทำกิจกรรม
3. สังเกตคุณลักษณะเจตคติ ค่านิยม
4. สังเกตพฤติกรรมที่แสดงถึงคุณลักษณะอันพึงประสงค์

เครื่องมือ

1. แบบประเมินความรู้ความเข้าใจ
2. แบบประเมินทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
3. แบบสังเกตคุณลักษณะเจตคติ ค่านิยม
4. แบบประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
5. แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์